به گزارش خبرنگار بینالملل تازههای اقتصاد؛ حملات جدید به عربستان سعودی و کشتیهای حاضر در خلیج فارس، روز یکشنبه نگرانیها در خاورمیانه را افزایش داد؛ پس از آنکه حمله به یک خط لوله نفتی عربستان و پیشروی حوثیهای یمن، تهدیدی تازه برای تشدید اختلال در عرضه جهانی انرژی ایجاد کرد.
به گزارش رویترز، معاملهگران نفت انتظار دارند با بازگشایی بازارها در روز دوشنبه، قیمت نفت بار دیگر افزایش یابد؛ چرا که تحولات آخر هفته، عرضه نفت از سوی عربستان سعودی، بزرگترین صادرکننده نفت جهان، را با تهدید مواجه کرده است. در تازهترین حوادث در خلیج فارس، سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا روز یکشنبه اعلام کرد یک کشتی هنگام عبور از تنگه هرمز با یک پرتابه هدف قرار گرفته است. بر اثر این حادثه، کشتی دچار آتشسوزی شد و خدمه آن مجبور به تخلیه شدند. ایران نیز اعلام کرد یک نفر کشته و چهار خدمه یک کشتی تجاری ایرانی که در نزدیکی سواحل این کشور هدف حمله قرار گرفته بود، زخمی شدهاند.
همزمان در عربستان سعودی، رسانههای دولتی تصاویری از خسارت واردشده به منازل و یک مسجد در پی آنچه حمله جدید فرامرزی حوثیها در استان جازان در جنوب عربستان عنوان شده، منتشر کردند. حوثیها نیز بهطور جداگانه اعلام کردند یک پایگاه نظامی عربستان را در استان همجوار هدف قرار دادهاند.
خط لوله حیاتی عربستان از مدار خارج شد
شهرهای جنوبی عربستان از هفته گذشته بهطور مرتب شاهد هشدارهای امنیتی بودهاند و این وضعیت روز جمعه با حملات پهپادی تشدید شد؛ حملاتی که خط لوله ۱۲۰۰ کیلومتری شرق به غرب عربستان را از مدار خارج کرد. این خط لوله یکی از مسیرهای اصلی انتقال نفت خاورمیانه به بازارهای جهانی است که امکان صادرات نفت عربستان بدون عبور از تنگه هرمز را فراهم میکند.
اهمیت این خط لوله اکنون بیش از گذشته شده است؛ زیرا تردد کشتیها از تنگه هرمز نیز بهشدت کاهش یافته و اختلال در این مسیر استراتژیک، بخش قابل توجهی از جریان نفت جهان را تحت تأثیر قرار داده است. در همان روز، حوثیها جزیره پریم را نیز تصرف کردند؛ جزیرهای که در میانه بابالمندب، یعنی تنگه موسوم به «دروازه اشکها»، قرار دارد و بر ورودی دریای سرخ کنترل دارد. به این ترتیب، دو مسیر حیاتی انتقال انرژی یعنی تنگه هرمز و بابالمندب همزمان با افزایش ناامنی مواجه شدهاند.
گازوئیل در آمریکا رکورد زد
این گزارش می افزاید" قیمت نفت هفته گذشته برای نخستین بار از ماه ژوئیه، از مرز ۱۰۰ دلار در هر بشکه عبور کرد. در همین حال، قیمت خردهفروشی سوخت دیزل در آمریکا که از نظر سیاسی نیز حساسیت بالایی دارد، روز یکشنبه به رکورد تاریخی جدیدی رسید و از ۶.۲۰ دلار برای هر گالن عبور کرد. این افزایش در شرایطی رخ داده که بازار جهانی نفت با نگرانی درباره کاهش بیشتر عرضه روبهروست.
معاملهگران و خریداران نفت عربستان به رویترز گفتند این کشور در بندر ینبع در دریای سرخ به اندازهای نفت ذخیره دارد که اگر خط لولهای که روز جمعه هدف حمله قرار گرفت همچنان تعطیل بماند، میتواند صادرات خود را تنها برای حدود پنج تا هفت روز ادامه دهد. پس از آن، ممکن است حدود ۴ درصد از عرضه جهانی نفت در معرض خطر قرار گیرد؛ آن هم علاوه بر میلیونها بشکه نفت در روز که هماکنون به دلیل اختلال در تردد نفتکشها از تنگه هرمز از بازار خارج شده است. عربستان تاکنون جزئیات کاملی درباره میزان خسارت وارده به خط لوله یا مدت زمان مورد نیاز برای تعمیر آن منتشر نکرده است. منابعی که با رویترز گفتوگو کردهاند نیز برآوردهای متفاوتی ارائه کردهاند و زمان لازم برای تعمیر خط لوله را از چند روز تا چند هفته اعلام کردهاند.
مذاکرات ایران و همسایگان در عمان
پس از یک ماه آرام در ماه اوت که جریان صادرات نفت خاورمیانه بهتدریج افزایش یافته بود، در دو هفته گذشته روند جنگی که آمریکا و اسرائیل شش ماه پیش آغاز کردند، بهطور مستمر تشدید شده است. از زمان فروپاشی یک توافق موقت در ماه ژوئن، که تنها چند هفته دوام آورد، هیچ مذاکرهای برای پایان دادن به جنگ انجام نشده است.
در یک ابتکار دیپلماتیک کمسابقه، مقامهای ایرانی اعلام کردهاند روز دوشنبه در نشستی با کشورهای عربی حوزه خلیج فارس در عمان شرکت خواهند کرد. مقامهای ایرانی میگویند در این نشست، توافقی که با عمان درباره مسیرهای آینده کشتیرانی در تنگه هرمز حاصل شده، ارائه خواهد شد. با این حال، جزئیات چندانی درباره این توافق منتشر نشده است. عمان نیز تاکنون بهطور رسمی برگزاری این نشست یا وجود چنین توافقی را تأیید نکرده و بیشتر کشورهای عرب حوزه خلیج فارس در این زمینه سکوت کردهاند. عراق اعلام کرده است که هیأتی را به این نشست اعزام خواهد کرد، در حالی که بحرین گفته است با هیچ مقام ایرانی دیدار نخواهد کرد.
یک مقام ارشد ایرانی روز شنبه به رویترز گفت نشست عمان درباره تنگه هرمز و مسائل دیگر گفتوگو خواهد کرد، اما احتمالاً به توافقی امضاشده برای بازگشایی تنگه منجر نخواهد شد. عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، نیز در گفتوگویی با شبکه خبری عربی «العربی الجدید» گفت حتی در صورت توافق با عمان، ایران تا زمانی که آمریکا خواستههای تهران را برآورده نکند، تنگه هرمز را بازگشایی نخواهد کرد.
حوثیها؛ معضل جدید برای واشنگتن
آمریکا تاکنون نتوانسته به اهدافی که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، هنگام آغاز عملیات موسوم به «خشم حماسی» در ماه فوریه تعیین کرده بود، دست یابد. این اهداف شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، جلوگیری از توانایی این کشور برای حمله به کشورهای همسایه و ایجاد شرایطی برای سرنگونی حاکمان ایران توسط مردم بود. ایران با وجود متحمل شدن خسارات نظامی و اقتصادی، توانسته در برابر فشار نظامی آمریکا مقاومت کند و امیدوار است پس از جنگ قدرتمندتر از گذشته ظاهر شود؛ از جمله با دستیابی به توانایی جدید برای دریافت هزینه از کشتیهایی که از تنگه هرمز عبور میکنند.
حملات به عربستان و پیشروی حوثیها در یمن، اکنون واشنگتن را با یک دوراهی تازه مواجه کرده است؛ آمریکا از یک سو میخواهد از متحد خود، عربستان سعودی، حمایت کند و امنیت کشتیرانی را حفظ کند، اما از سوی دیگر تمایلی ندارد وارد یک جبهه جنگی جدید شود.
حوثیها در سال ۲۰۱۴ پایتخت یمن را تصرف کردند، بیش از یک دهه است با ائتلاف تحت رهبری عربستان درگیرند، اما تا هفتههای اخیر عمدتاً از ورود مستقیم به جنگ گستردهتر خاورمیانه خودداری کرده بودند. پیشروی اخیر آنها در امتداد ساحل دریای سرخ بخشی از بزرگترین موج درگیریها در یمن طی سالهای اخیر است.
آمریکا در سال ۲۰۲۵ به مدت دو ماه مواضع حوثیها را بمباران کرد، اما ترامپ پس از اعلام حوثیها مبنی بر توقف تهدید حمله به کشتیرانی دریای سرخ، این عملیات را متوقف کرد. سه منبع به رویترز گفتند محمد بن سلمان، ولیعهد و حاکم بالفعل عربستان سعودی، روز پنجشنبه با ترامپ تماس گرفته و خواستار کمک نظامی آمریکا برای مقابله با حوثیها شده است، اما آمریکا در حال حاضر تنها پیشنهاد ارائه حمایت اطلاعاتی را مطرح کرده است. ترامپ روز شنبه تأیید کرد که با ولیعهد عربستان گفتوگو کرده است. او همچنین گفت حوثیها نیز با دولت آمریکا تماس گرفته و از واشنگتن خواستهاند در جنگ یمن دخالت نکند.
نظر شما